Skip to main content

Full text of "Kartzelako neurriak"

See other formats


neurriak 



mm 



URTZI ZUBIZARRETA LIZUNDIA 




EGILEA: 

Urtzi Zubizarreta Lizundia 

1983 

Donostia 



Donostian sortu zen familia langile baten baitan. Bertan, eus- 
kaldun eta abertzale hazi zen. Oso gaztetxo hasi zen har- 
tzen Euskal Herriak pairatzen duen gatazka politikoaren 
kontzientzia. Ondorioz, I 8 urte bete eta berehala klandesti- 
nitatean borroka egitera pasa zen ETA erakundean. 2005ean 
Grenoblen atxilotu zuten, eta orduz geroztik espetxean da. 
Gaur egun Meaux-eko espetxe frantziarrean dute preso. 
Filosofia ikasketak egiten ari da. 




ataramiñe 



EUSKAL ERREPRESALIATU POLITIKOEN 
LITERATURA KOADERNOAK 



IZENBURUA: 
Kartzelako neurriak 

EGILEA: 

Urtzi Zubizarreta Lizundia 



# COPYLEFT 

Publikazio hau copyleft erakoa da. Beraz, bere edu- 
kiak zabaldu, aipatu eta hitzez hitz kopiatu daitezke, 
osorik zein zatika, edozein medio erabiliz eta edo- 
zein helburu lortzeko, ohar hau mantentzen eta 
jatorria aipatzen den bitartean. 



LEGE GORDAILUA. DEP6siTO LEGAL. DEPOT LEGAL 



Kartzelako 
neurriak 



URTZI ZUBIZARRETA LIZUNDIA 




ataramiñe 

EUSKAL ERREPRESALIATU POLITIKOEN 
LITERATURA KOADERNOAK 



AURKIBIDEA 



D 
LU 

Z 

6 Sar-hitza: Oier Goitia 
8 Hitzaurrea: Aimar Altuna 
12 I . atala: 

Kartzelak badauka arima 5 
24 2. atala: 

D 

Bide galduak edo bide luzeak 

g 

34 3. atala: 

Gurutzebideak hautabideak 

D 

42 4. atala: 

Itsasoa ur askotarikoa 

54 5. atala: 

Izatetik balada bat 

70 6. atala: 

Bai, gertatuak gertatu . . . 



sar-hit7.a 



Izan nintzena banintz 

ez nintzateke hemen izango. 

Izan nintzena banintz 

han izango nintzateke, 

baina ez luke zentzurik izango. 

Eta izan naizena zuri esatea 
eta izango naizena zuri esatea 
ez litzateke beharrezkoa izango. 



Oier Goitia "Yoyo", euskal preso politikoa 



hif72iirrea 



Hiru urte hauetan ondoko ziegan izan dudan burki- 
deak Urtzi adiskideak, orain egun batzuk olerki libu- 
ru honetarako hitzaurrea egitea proposatu zidanean 
sentipen bikoitz batek nere barrenak aztoratu ziz- 
kidan. 

Beldurra eta poztasuna parez pare, bata besteari 
talka eginez. Halere guda honetatik berehala garaitu 
ahal izan nuen haserako ezinegon edo kezka hori, 
eta guztiaren gainetik aipatu berri dudan alaitasunak, 
olerkigilearekiko miresmenak, ate guztiak zabaldu 
zizkidan, hitz idatzi hauek oharkabean isladatuta 
geratu zaizkidalarik hitzez adierazi ezin diren senti- 
menduen adierazle. 

Irakurle zaitugun hori, ohartuko zaren moduan hase- 
rako hitz hauek ez dira ez ohikoak izanen, azken 
finean neretzako behintzat olerki liburu hau ere ez 
delako. 



Zortea izan dut eta era berean ohorea ere, Urtzik 
eguneroko borroka honetan idazten zituen olerkiak 
garbira ordenagailuan idazteko. Eta aitortu behar 
dizut olerkiz olerki, ilunabarreko lasaitasunean ira- 
kurtzean, handia nabaritu izan naizela nere txikitasu- 
nean, handia bezain berezia, berezia bezain xumea. 

Bai lagun hori, eguzkia ezkutatzearekin batera, ondo- 
renean irakurriko dituzun olerkiak barneratzean 
gaueroko ametsezko hegaldian murgiltzen nintzen. 

Eta horixe da azken finean hitzaurre honen funtsa 
10 eta nahia. Irakurle zaitugun horri aholku bat ematea, 
gomendio bat olerki hauen atzean, hitzezko armarri 
honi nahitaezko esanahia aurki diezaiozun, zu ere 
egunerokotasunetik at dagoen dimentsio matxino 
honetan murgil zaitezen. 



Lehenik eta behin irudikatu beharko zenuke irakur- 
tzen hasi aitzin, ziega ilun batean zaudela, eta bakar- 
dadetik irteteko modua jada aurkitua duzula. Begiak 
itxi eta ziegako ataga guztiak igaro eta argirantz, aska- 
tasunerantz. Horixe baita nere-gure adiskide maite- 
ak behin eta berriz olerki hauetan egin duena. 
Hegaldia iraganera, orainera eta etorkizunera, duin- 
tasunez askatasunaren ametsa errealitate bihurtzera. 



Haimar Altuna Txiki 
Meaux-ko espetxea, 2008ko abuztua 




12 



# ATALA 



# KARTZELAK BADAUKA 

rima 



Kartzela ez da tropikala 

Hemen ez dago palmondorik. 
Ezta behar ere 
gerizpean etzateko. 

Zertarako errekarik 
bizitzaren emari oparoa 
lasterka pasatzen ikusteko 
oin bat uretan apenas sarturik. 

Itsasorik ez da hemen. 
Beharrik ere ez. 

Urrunera begiratzea bizitza bat dugu, 
ikusterik ez denean ere. 




Zertarako mendi gailurrik 
beherako biderik ez duen maldan 
gora egiteko eta, 
handitasunean ttipi sentitzeko. 

Hemen ez dago amodio erorik. 
Ezta behar ere, zeren 
bururik gabeko munduan 
ez dago eroa baino 
aspergarriagoa den arruntagorik. 



Ilunpekoak 



Ez ditut nere mendiak ikusten 
baina haientzat dira nire begiok. 
Ez dut nere itsasoa usaintzen 
baina haren kresalaren minez 
gordetzen dut poltsiko zulatuetan 
hasperen oro. 
Begiratzen dut, ikusi ere 
baina koloreak bizitza honen 
bestaldean daude. 
Usaintzearren hartzen dut arnas, 
baina hauspoa konturatu gabe betetzea 
itsasoratuko ez den ontzia 
apaintzea bezalakoa da. 
Eta zuri-beltzezko gatibualdian 
kolorea dugu iparrerako orratz. 



Harreraz harrera 

Lagunik ez duen ziegan 

ni naiz errege arrotza. 

Biluzirik topatu dut, 

horrela ikusteak 

lotsatuko bailukeen. 

Harrera keinurik ez, 

lohi edo odol aztarna itsatsirik 

ez da mugitu. 

Lehorra behar du... 

Nolatan egin dute bide 

nere aitzindari 

legez kontrako erregearen 

odol zipriztinek? 

Imajinatze hutsak 

ziegako haserre isila 

esna lezake. 

Hobe bestelakorik sinistu, 
elkarren ondoan 
bizi behar dugunetik. 
Hobe bestelako egiarik 
elkar begiratu behar dugunetik. 



Kartzelako neurriak 

Ordu bete esaten du erlojuak 
baina bisitako ordubetea 
beti da erruz motzagoa. 
Hilabete bat motzagoa. 

Maitearen muxua 

gutxitan da hitza bezain motza. 

Muxua muxu bat baino 

bizitza erdi bat gehiago izan daiteke. 

Basamortuko hondarra baino kiskalgarriai 

-Edo ziega berri bat baino hotzagoa ere-. 

Gosea nekez ase daiteke. 
Hainbesterainokoa baita bete beharreko 
askatasun zuloa. 



Maite zaitut batek ere 

ez du nahikoa tokirik aurkituko 

hemengo hiztegietan. 

Nekez baita kabitzen handitasunik 

kartzela huts batean. 

Nahikoa baita hitz hits bat 

ziega guztiak beterik 

kartzela huts bat egiteko. 

Baten handikeriak 

ondokoa uzkurtzen duen tokian, 

bestearen handinahiak 

albokoaren bizi nahia 

irensten duen lekuan, 

handikeria eta handinahia 

handitasuntzat dauzkan zuloan, 

ezer ez zaigu neurrian, 

toki barru honetan dagoen guztia 

tokiz kanpo baitago. 



Bakartua 



Bakartuak latza du egona, 
izate hutsa aurrez baino 
ezin du begiratu-eta. 

Ezingo da lagunaren sorbaldetan igo 

geroak zer dakarren hobeto ikusteko. 

Ezingo da lagunaren hitzaren atzean ezkutatu 

bereak atera nahi ez duenean. 

Ez du lagunaren oinetakoetan sartzerik izango 

mundu aske baterantz 

bide berriak antzemateko. 

Ez du lagunaren itzalik izango 

egun kiskalgarrietan. 

Ez eta lagunaren berorik 

hotzak oraina izozten duenean. 

Bakartua da 
gela huts bateko 
aulki ahaztua. 



Denboraren partida 

Batzuetan leihotik begira 

ez dakit zer naizen lehenago, 

orainean preso 

edo orainak askatua 

-era erromantikoan bada ere 

poesia iraultzaileko hitz goxo eta 

odolustuen antzera-. 

Ez dakit zer naizen gehiago, 

geroan aske 

edo geroak preso 

-geroak orainari eserlekua 

lapurtuko bailiokeen, 

nahigabeko instintu nostalgikoz-. 

. . .leihotik luzeegi begiratzean. 



Ene arima 



Norberaren etxean 

norberaren arima ikusten dela 

esan ohi da. 

Nik ez dut etxerik. 

Baina 

imajinatu ahal banauzu 
ohe honetan etzanda 
liburu bat eskuetan 
nire bizitzaren zati handi bat 
ikusiko duzu. 
Imajinatu ahal banauzu 
mahai honetan 
egunkaria irakurtzen 
nere bizitzaren titularrak 
ikusiko dituzu. 
Imajinatu ahal banauzu 
lanpara honen pean 
poema bat idazten 
nere bizitzako errima 
ikusiko duzu. 



Imajinatu ahal banauzu 
leiho honetatik begira 
nere bizitzaren distantzia 
ikusiko duzu. 
Imajinatu ahal baduzu 
ziega hau ni gabe 
nire bizitzaren zatirik laburrena 
ikusiko duzu. 

Baina nire arima ikusi nahi baduzu 
oi...! 

Herri berri bat imajinatzerik beharko duzu. 




24 



# ATALA 



BIDE GALDUAK 




"Soziala"ren patua 



Eguzkiak iluntzen du 
itzalpean dagoen piztia. 
Itzaletara kondenaturik 
itzala du gogoan. 
Itzala du gorroto. 
Baina itzaletik 
bizikiago gorroto du argia. 
Itzalaz biziko da 
itzal eta argiaren kontra, 
Ilun-Betea topatu artean. 
Lagun gogaikarria iluna. 
Baina laguna finean. 
Laguna azkenean. 



Mugaz bestalde 



Bizitzatik kanporatua eta, 
barruan atera ezinik ordea. 
Aterabide bakanen bat bada 
baina goizeko sei t'erdietan 
bukatzen zaio bidea esnatzean 
goizero, goizero... 

Eskerrak, munduak 

buru mardulak 

lepo gainean egokiturik 

lapurtu gintuela amaren estalpetik. 

Ez da, sei t'erdietan kolpez 

bururik erituko digun harresirik. 

Gazako harresian jendeak 
igarobideak zulatzen darrai. 

Halabeharrez... 
Ametsek euren patuan 
bide egin dezaten. 

Buru-kolpez goizero, 

oi! Jaun zapaltzaile, 

gure ametsek ere sei t'erdietan 

amaitzeari utziko dioten eguna! 



Harrizko herri zaharra 

Lurrik gabeko herri zaharra 

Aberri zahar baten negarra 

Betiko aldarri baten beharra 

Gaztearen garrasi berriaren indarra 

Zaharraren marmarra aberri baten hausnarra 

Ortzi argi harrigarri baten izarra 

Gerra zahar baten gaurko garra 

Herri berri baten biharko zirrara eta iparra. 



Nerean nere 



Laketagoak litzaizkidakeen 
Baina halakoak ziren 
Ene Erresumak: 

Beti garaile, garaituak izan artean. 



30 



Arrate 



Arrateko elizako frontoi berezia 
nuen maite 

jata zait baino normalagoa 

zitzaidan garaian, 

mahaia arrotz samarra zenean 

mahaixa-ren ondoan. 

Arratera igotzea nuen maite 

amama eta aitxitxa guztiak ikusi ondoren 

-Eibarren amona eta aitonarik ez baitago-. 

Ez nituen Kalamuako lubakiak ulertzen. 

Saltoka pasatzen nintzen 

berdinak ziruditen bi ertzetatik, 

Untzagara jaitsita ez zelan, ez nola, 

baizik eta como hitz egin behar zen 

ikusi nuen arte. 

Antza denez lubakiaren alde bat 

ez zen alperrik gehiago odoldu, 

eta odolkia eta odolostia 

hitz ziurrak ez badira 

morcilla eskatuta amaitzen da gosea 

Arrateko ostatuan. 



Jaungoikua, lege zaharra eta zilborra 



Txapela eta atorra 

mendian gora 

ni nauk euskaldun jatorra. 

Askatasun deiaren bila beti 

gora begiratzen, 

eta ageri zaidak zilborra. 

-Gaixoa edo bertutea?-. 

Gosea aldarri diat 

ta badaezpadan ahoa betea. 

Edozertarako nagok, 

bihotza aberrian eta Goikoan. 

Baina, gogoratu nauk! 

Partida diat eta 

ez nazak dei igandean. 




iirnt7.p 



3^ 

^ S # ATALA 



Ireki hegoak 

Zoaz, arrano gaztea 
guda lubakietako kanta ikastera, 
zoaz gure guda zelaietara 
haiekin negar egitera. 

Zoaz, arrano mardula 
kartzelak gorde duen 
nahikaria askatzera, 
zoaz Kantauri itsasora 

hatsa entzutera. 

Zoaz, arrano galdua 
gure ur-lasterretako errekarriei 
gudari hilen odol isuriak 
noranzko bidea duen galdetzera, 
zoaz gure mendi magaletara 
konspirazio haizeak ehizatzera. 

Zoaz, arrano zeruetako 
gure lurraldera 
kabitu ez zeran habietara, 
zoaz eta begiak ireki artean kantaiozu 
oraindik esnatu ez den herriari. 



Bakeak 



Nola daiteke edan 
hertsitako iturritik. 
Nola eskuaz harrapa 
arnastu beharreko hatsa. 

Zain da hitza 

gutik ulertzen duena. 

Zain herria 

ez dena desira duena. 

Zertarako bakea 

ahoan azukre koxkor desegingarria. 
Zertarako itxaron 
itxaroten gaituena. 

Nola agurtzen da bakea 
atari bakoitzean bat dena. 
Nola agurtzen du bakea 
bakearen atarira 
odoletan garbi paratu zaionak. 



Gure demokrazia 



Hain gara demokratak 

askatasuna bidean ahaztu dugula. 

Hain da argitsua gure demokrazia 

itzala besterik ez diogula eskaintzerik 

ikusi ez arren 

gurea zen askatasunari. 

Hain da perfektua gure demokrazia 

askatasunaren beharrik ez duela. 

Hain da azkarra gure demokrazia 

askatasunak nekez harrapatuko duela. 

Hain da askea gure demokrazia 

askatasunetik edan edo ez 

egarriaren araberako hautua duela. 

Hain gara askeak gure demokrazian 

askatasuna demokratikoki bozkatzen dugula. 

Hain gara inozoak 



Nahigabearen bi aldeak izanik.. 



Oinaze orok nahigabea dakarkit 

eta horregatik diot aiherra 

fusilaz eskuaren luzapen bat egiteari. 

Oinaze ororen amaierak 
bakea dakarkit 

eta horregatik dut eginen fusilaz 
nere eskuaren luzapen bat. 

Eskua erre didan gaurko nahigabea 
gaurko bakerik gabeko 
maitasunak laxatzen dit, 
biharko nahigaberik gabeko 
maitasun baketsuaren ordainetan. 

ETA-rra bat naiz 
eta ez da moral minberatuz 
ordaintzen den mailegua nerea. 
Nere mailegua bestelakoa da. 



..Mailegurik ere badut 



Nori eskerrik eman badut. 
Alabaina esker txarra omen da 
eskerrak ematea, jasotakoaren ordainetan 
eskerrak nahikoak ez direnean. 

Haiekin nere mailegua. 




42 



# ATALA 



43 

< 

Q 
Z 
D 



itsasna 



URASKOTARIKOA 



Hodeiek daramate 

Hodeietan naiz geratzen 
zaizkidan arte joaiten. 
Goizeko argi beroak puzturik 
gaueko ilunerantz doaz etengabian 
oroitzapen oldarkorrak utzirik. 

Hodeietan naiz geratzen 
zaizkidan arte joaiten. 
Haizearen gatibu 
geroan oroitzapen hilotz. 

Hodeirik bada geratzen 
oroitzapenik ez zait gailenduko. 
Nire olerkien entzunaz 
bizitzara naute gonbidatzen. 



Galdu gabe haria 



Egunsentia ikusi nahi duzu. 
Ilunabarra duzu topa ordea 
esnatze berri aldi oro. 
Edertasun herrena. 
Dohatasun nagia. 
Egun bizienetan gaitz erdia. 



46 



Merezimenduz gara 

Zerga latzak 

ohi ditu kari handiak. 

Merkealdirik ez 

irri bat sufritzen dakien herriarentzat. 

Hertsiak dira orbainak. 

Haatik utz nazazu 

zure irriari begira. 

Orbainek gordetako zerga latza. 



Libertatea 



Joan zara urrutira 

inoiz utzi ez duzun tokira. 

Nire gogoaren adatsak orraztu dituzu. 

Amets korapilatu ederra 

zut! ernatu duzu. 

Zilegi ez zena 

legez astindu duzu. 

Burdin barra dantzariak 

zurrundu dituzu. 

Inoiz utzi ez duten forman. 



Alperrik baina 



Ez dut inorako asmorik 

nitaz nahi ez duenik. 

Orojakile ez naiz 

baina batzuetan badakit. 

Zergatiei erantzunik badut 

eta herren egiten dute askotan. 

Egiarik ba al dago 

atzeko aterik gabe? 

Inork egin ez duen soinurik 

ba al da isiltzerik? 

Agian ni naiz... 

edo akaso zuek zarete 

orro berri bat eginaz 

oihartzunarengandik ihesi. 



Denboraren bahiketa 



Hitz idatziak 
elkar nahaspilatu dira. 
Hizkiak hitza desobeditu. 
Esaldiak lausotu. 

Denbora, umore bihurrizko 

proposatu zaizu ordean. 

Ez zera joan 

baina etorri da. 

Hala ohi du hark. 

Hitz egiten du, 

erraiten du, 

gogoz edo bortxaz, 

zain egoten ez baitaki. 

Aitzinerantz zaitu beti 

begiak itxita ere, 

gogoa atzora biratu arren. 

Irakurtzea ezina otu zaizu. 
Liburuaren aldarte kapritxosoa ote da. 
Zure begiak ote dira. 

Edo agian zure gogoaren nekea besterik ez. 



Hostobete 



Garaiagoa den Itxaropen zurtoinak 
erregutuan, itzalean uzten du 
enbor sendo geldiezineko ezina. 
Udazken eta negu krudelenetan 
betikotasunez loratzen dirauen Itxaropi 

Zure azal leunak 
nirean lirain egingo duen egunaz. 
Gure bihotzek esku-elkartuz 
hasiera eman zioten egunari 
bukaera emanaz. 



Eguneko lehen printza 



Esnatzen den eguna 

eguzkiarekin lehen hartu-emana. 

Zer esan nahi dit 

irri horrekin baina? 

Azalpen bila eta bila 

galduta nengoke 

erantzuna zu ez bazina. 



52 



Mugetatik 



Esnatzearen ekina 
Hasperena bezain arina 
Muga ikusgaitz fina 
Haize hotz arrotz oraina 
Zure leun ezkutuetatik 
Orainerako mina. 




54 



# ATALA 



Txoria txori eta nomada 



Malkorik merezi duen 
sentimen aunitz ditut, 
aurpegi, irribarre aunitz, 
lur zein zeruranzko begirada, 
norabide orotarako keinu, 
hitz aunitz ditut: 
isilak, laburrak, astunak, 
xeragarriak, xerkariak, 
arrotzak, garrasiak, 
nere bi begi lehorretan. 
Lehorrak beti 
euritan ere basamortuak. 
Egarritan desagertzen dira 
txori galduak basamortuetan. 
Edo uholdeetan itoak. 



Amets hura 



Noski badaukadala 

itzarririk egin ohi den ametsik, 

bi, hiru, bost... hamaika! 

Zein baino zein ederragoa. 

Baina bakarra dut 

hamaika baino handi 

ederragoa. 

Haren bide 

odoletan egiteaz 

ordainik dugu zoria 

eta orbainez zoriona. 



Ezaren aldea 



Gogoaz bizitza bat egitea 
ez da erraza. 

Baina barrote artetik eskua aterata 
ezin harrapatu daiteke 
haizeak darraien bizi kordelik. 
Usain zipriztinik bai. 
Kolore zantzurik ere 
itzalik gabeko egun oskarbietan. 
Euri tantez ez du inork ordea 
pitxar egarriturik bete. 



Historian igerian 

Nere bizitza historia balitz 

ez nuke berebiziko interesik gabeko 

etorkizuna izan nahi. 

Nere bizitza historia balitz 
zaharra behar luke, 
neure buruarekin ispilu aurrean 
bostekoa luzatzekotan-edo. 

Nere bizitza historia balitz 
herri atsekaberik ederrena 
nahi nuke izan. 

Nere bizitza historia balitz 
berriz idatziko nuke, 
baina historia nire bizitza da 
eta damu ere ezin ninteke. 

Nere bizitza historia balitz, 
nere bizitza eta historia. . . 
Denbora, hats luze bat 
besterik ez balitz bezala, 
historiara kondenaturiko 
itsas lami tristeen ikuskari. 



Itsasoaren baitan 



Bizi arrazoi bat 

mundura zabaltzerik balego 

itsas bazterrean irekiko nituzke hegoak 

itsasoaren taupadekin bat egin arte. 

Itsasbeherak sortzen utzi gintuenaren 

hondar zimelduak 

hurrengo itsasgorak bere baitan har ditzan 

irekiko nioke ene gogoa. 

Sartalderik gabeko sortaldea 

sortu nahi izan dutenen esperantza 

eramango nuke nerekin. 

Olatuen dantzara irekiko nuke arima 

haien joan etorrian 

haiengan bizitzerik banu. 

Olatuen melodiari irekiko nioke bihotza 

denboraren gelditzearen ezina 

abestu ahal banio 

denbora preso hartu duen munduari. 



Negarra 



Egutegi batek isuri dezake malkorik, 
joanaren joanaz 
edo joanaren ezaz. 

Gutun batek malkotan amai dezake, 

jarraipenaren ezaz 

edo helmugarakoan galtzeaz. 

Baina nork eman dizu 

negar epeletan ezkutatzeko eskubiderik! 

Nondik nora denboraren gonapean 

malkotan uzkurtzeko pribilegiorik! 



Irribarrea 



Maizegi egiten dugu irribarre 

zoriontsu izateko, 

zoriontsu izanagatik 

irribarre egin beharrean. 

Zorigaitzaren gaitz erditzat dugun irribarrea 

ontzat ematen dugu, 

zorionaren gaitz osoa dela 

ahaztearekin batera. 



Heriotza koldarra 



Zer balio du 

baldintzazkoan izkiriatutako bizitzak. 
Zer balio du 

heriotzara atzera begira iritsi den bizitzak. 

Bizitza bat balio al du 

heriotza huts batek. 

Heriotzak hartuko al du 

jaio ez den bizitza huts bat. 

Zenbatean salduko dio heriotzak duintasuna 

jaio ez den bizitza huts bati. 

Zenbat bizitza duinen trukean. 



Nahi eta nahi ez 

Goranzkoa dugu 
norabide bakarreko bide 
beherakoa atzeraka joatea denean, 
atzeranzkoa zakua bete gabeko 
itzulera hutsa denean. 

Goranzkoa dugu 
behera begiratzean, 
joan ezean 
eramanak gera, 

eramanak nahi eta nahi ezean, 
baita goran otsoa beha dugunean. 



Adimenaren hegoak zabaltzearekin 

Adimen zarpailduen artean 

borroka bizitzea da 

Bizitzara iristeko 
bizi beharreko tartea 
eta Bizitza jomuga da 
jomugarainoko tartea bizi ahal 
izateko euskarria bera. 

Adimen zarpailduen artean 

lanbidea bizi tarte honetaz 

Bizitza bat egitea da 
eta lanabesa adimenaren hegoak dira. 

Adimen zarpailduen artean 
adimenaren hegoak zabaltzea 
Bizitza irabaztea da 
Adimen zarpailduen artean 

borroka Bizitza baita. 

Bizitzaren 

bizia 

bizitzea. 



Balada bat 



Adiorik gabeko malkoak 

hertsitako iturriko tanta ahantziak haina 

maiztatzen du. 

Baina ez da eria. 

Ez da gabea. 

Ez da berria. 

Bizitzako hamaikagarren udazkena da. 
Gogoan arrastoa da. 
Errautsetan balada bat da. 



Etsaiarenean 



Zenbat gerra irabazi behar dira 
indarkeria salatu ahal izateko, 
zenbat herra 

gerraz historia margotzeko. 

Zenbat margo behar da 

hitzak bizia har dezan. 

Zenbat bizi itxi behar da 

kartzela huts bat irekitzeko, 

zenbat kartzela behar dira 

atsekabeak etsipena besarka dezan, 

zenbat kartzela 

zenbat etsipen 

herri aske bat asmatzeko. 

Zenbat askatasun itzalpetu behar da 

argiaz jabetza egiteko, 

zenbat argiren jabe 

gezurra itzalean ezkutatzeko. 



Zenbat gezur behar da 
egi handi bat osatzeko, 
zenbat egi handi 

gezur txiki batzuen lotsa ezkutatzeko. 
Zenbat gezur txiki eta lotsa ezkutatu behar da 
arrazoi ustezko batez ahoa betetzeko, 
arrazoiez etsaiaren egia osatzeko. 

Eta guk 

zenbat arrazoi behar ditugu, 

zenbat egi arrazoi bihurturik 

gure egiaz zoriona egiteko, 

zenbat atsekabe zoriona egi bihurtzeko. 




70 



# ATALA 




GERTATUAK GERTATU. . . 



Momentu batez utzitakoa 



Nahi luke Haimarrek, 

mendi tontorretik urrunerako begiradaz 

zabal berdeen handitasunak besarkatzen zuen 

istant hartan 
utzitako gogo zatia orainean josi ahal izan. 

Nahi luke Oierrek, 

segundo bakar batean lotsa, ezinegona, adorea, 

infernua eta eternitatea 
oparitu zizkien begi haien dirdiran utzitako 

egiaren zatia 

mirilatik sartzea. 



Nahi lukete Mikel eta Sarak, 

osotasun eta orotasun hark 

askatasunak izkinaren bueltan izan behar zuela 

besterik esan nahi ez zuen sentimendu hura 

astelehen gatibu batean hasi eta amaituko ez balitz. 

Nahi luke Jonek, 

irri batean okertzen zen aitaren ahoak 
eskaintzen zion baretasunak eta aurrerako 

erregaiaren mirariak 

biharkoan ere hor iraungo duela 
ziurtatuko dion irririk topatu. 

Baina haiek eta hainbatek gehiagok, 

nahi luketenaren gaindik, 

nahi ez luketenari hertsiki helduta darraite 

denbora-hats batean utzi zutena berreskuratzearen 

xerka. 



Andereñoari 



Aita, 

mintzo zaion argazki bat dela 
erantzun dio. 

Baietz, egia dela! 

Txikia izan arren ikasi duela 

egia ez dela euriaren pare 

zerutik erortzen. 

Egia egiten dela. 

Berak berea eginen duela. 

Aitarena ere eginen duela. 

Aita egi-zurtzen zaindari da-eta. 

Baietz, badela! 

Gaur gauean aitari 
kontatuko diola 
txikia izan arren ikasi duela 
besarkada bat egi egiteak 
zenbat kosta duen. 
Arren eskatuko diola 
aitaren argazkiari 
muxua gaurkoan ere 
lotarako orduan. 



Negua luzatu zaigu 

Lagunaren etxean ez da giro 
Herio kanpaiak berpiztu dira astiro 
Negua luzatuko dela esanaz berriro. 

Beroak ohi dira 

lagunaren etxeko paretak. 

Hotzagoak eta garaiagoak hemengoak. 

Maitasuna dute gorde haiek. 

Maitasunetik gaituzte gordetzen hauek. 

Hala izaten da 

egunaren argia joan artean. 

Izanak izan, 

beste kontu bat da gauekoa. 

Paretak pareta, 

izarrek berdin berotzen dute 

hemen eta han. 

Kontuak kontu, 

begiak ixtean 

hango beroa suma da hemen 
hemengo paretak hazi han. 
Eta izarrak izar, 
malko txiki bat sortu du 
sortu berri den izar batek 
hemen eta han. 



Ene etxea 



Nere etxea ez da 

bere garaian zena. 

Ni ordea banaiz Etxe hartakoa. 

Baina nere oraingo etxeak 

ez du teilaturik, 

eta nora haizea 

hara doa nere etxea. 

Guda lubaki baten begi ikaretan. 

Iraganaren altzoan. 

Maitasun amestu baten sugarrean. 

Tristezi sakon baten itzaletan. 

Gero malkartsuaren magalean. 

Eta haren edertasunaren handitasunean. 

Min zorrotz baten puntan. 

Biharko haurraren imajinazioan. 

Harrizko harresi baten historian. 

Idatzi gabeko hitzetan. 
Baina batez ere 
nere Etxea zaintzen duen 
egunaren baitan 
izaten dut ene oraingo etxea. 



Poztasun inkonprenitua 

Badira pertsonak 

egunak alaitzen dituztenak. 

Badira egunak 

pertsonak alaitzen dituztenak. 
Gehiago dira ordea 
pertsonak eta egunak, 
pertsonak zein egunak 
petraltzen dituztenak. 
Apartekoa da aldiz ikustea 
hain balantza desorekatuan 
alaitzen duten pertsona eta egunek 
galtzaile izanik ere 

nola irauten duten gehiago denboran. 
Batzuetan hainbeste dute irauten 

ezen, 

alaitzen duten egun eta pertsona 
bakoitzetik hurrengora arteko 
pertsona eta egun petral guztiak 
ia ahazten diren. 

Hara, zerk nola duen 
bizitza hau irribarretsu. 



Eskerrak eman nahi dizkizuet 
liburuan zuzenean parte hartu duzuenoi: Ataramiñe, 
Haimar Altuna "Txiki", 
Oier Goitia "Yoyo" 
eta Olatz Caminos. 



ataramiñe formato txikian 



LANA: 

El silencio del infierno 
EGILEA: 

Fernando Alonso 

URTEA: 

2003 



LANA: 

Gosea lagun, laguna 
EGILEA: 

Segapoto kolektiboa 

URTEA: 

2004 



LANA: 

Lunaren Goiztiri 
EGILEA: 

Juan Luis Mugertza 

URTEA: 

2005 



LANA: 

Claude Gueux 

EGILEA: 

Victor Hugo 

ITZULTZAILEA: 

Zorion Zamakola 

URTEA: 

2007 



LANA: 

Kartzelako neurriak 

EGILEA: 

Urtzi Zubizarreta 

URTEA: 

2008 



Ezaren aldea 

Gogoaz bizitza bat egitea 
ez da erraza. 
Baina barrote artetik eskua aterata 
ezin harrapatu daiteke 
haizeak darraien bizi kordelik. 
Usain zipriztinik bai. 
Kolore zantzurik ere 
itzalik gabeko egun oskarbietan. 
Euri tantez ez du inork ordea 
pitxar egarriturik bete. 



Urtzi Zubizarretaren lehen li- 
buru honetan, espetxearen 
hertsitasun inposatuan ne- 
kez kabitzen den pertsona 
bizi eta emankor baten isla 
aurkituko du irakurleak. Zie- 
ga arrotz hutsak, bakartasun 
ezin saihestuak, borrokare- 
kiko konpromisoa, kidetasu- 
naren garrantzia... mintzagai. 



Naturatik at dagoen zemen- 
tuzko mundu irreal horretan, 
ezer ez da kalearen pare, ber- 
din: kartzela den mundu su- 
rrealistako neurriak, 
gatibuarentzat ikasi beharre- 
koak izango dira biziraun nahi 
badu, eta horiek irakurleari 
transmititzen saiatuko da 
Urtzi liburu honen bitartez.